İkinci El Gemi Alım Finansmanı: MOA'dan Kapanışa Süreç

Q: Depozito ne kadardır ve kime ödenir?

Tipik olarak satış bedelinin yaklaşık %10'u. Tarafların seçtiği bağımsız bir escrow hesabına yatırılır, kapanışta bedele mahsup edilir.

İkinci el gemi alımı, dünya gemi ticaretinin en büyük segmentidir — her yıl yüzlerce gemi el değiştirir. Yeni inşadan farklı olarak alım hızlıdır, fakat gemi yaşı ve durumu finansman kararını doğrudan belirler. Bu rehber MOA, survey, değerleme, teminat yapısı ve kapanış sürecini açıklar.

Bu rehberin kapsamı

İkinci el pazarın büyüklüğü ve neden en çok işlem gören segment olduğu
MOA / Norwegian Saleform (NSF) ve kritik maddeler
Alım öncesi survey ve DWT bazlı değerleme
Klas durumu, bayrak transferi, sicil ve ipotek tescili
Tipik finansman yapısı, teminatlar ve LTV
İkinci el gemiye özgü riskler ve kapanış takvimi

Not: Bu sayfa eğitici amaçlıdır. Spesifik LTV, faiz veya komisyon vermiyoruz; her gemi + yaş + armatör + segment farklıdır.

İkinci el neden en çok işlem gören segment?

Dünya filosunun büyük kısmı zaten denizdedir. Yeni inşa kapasitesi sınırlı ve teslim süresi uzundur (2-4 yıl). İkinci el gemi ise haftalar içinde devralınabilir.

Hız: Pazar fırsatı oluştuğunda hemen pozisyon alınır
Sermaye verimliliği: Amortismana uğramış gemi düşük birim maliyetlidir
Likidite: Geniş alıcı/satıcı havuzu, şeffaf fiyatlama
Esneklik: Segment ve tonaj hızlı değiştirilebilir

Her yıl global ölçekte çok sayıda gemi ikinci el olarak satılır; işlem hacmi yeni inşadan kat kat yüksektir. Bu derinlik finansörler için de öngörülebilir bir teminat değeri yaratır.

Alım süreci: MOA / Saleform

Satış sözleşmesi MOA (Memorandum of Agreement) olarak adlandırılır. Sektör standardı Norwegian Saleform (NSF) belgesidir — en güncel sürüm Saleform 2012.

MOA'nın temel maddeleri

| Madde | İçerik | |---|---| | Definitions | Gemi, taraflar, fiyat tanımları | | Deposit | Tipik %10, escrow hesaba yatırılır | | Inspection | Alıcının inceleme hakkı | | Time and place of delivery | Teslim yeri ve penceresi | | Drydocking / divers' inspection | Tekne dibi muayenesi | | Encumbrances | Geminin ipotek/haciz yükünden ari teslimi | | Documentation | Klas, bayrak, sicil belgeleri | | Default | Tarafların temerrüt sonuçları |

Depozito ve escrow

Alıcı, MOA imzasında tipik olarak satış bedelinin yaklaşık %10'unu depozito olarak yatırır. Bu tutar bağımsız bir escrow hesabında tutulur ve kapanışta bedele mahsup edilir.

Alım öncesi survey ve DWT bazlı değerleme

Finansman kararının temeli alım öncesi sörveydir. Banka, geminin gerçek durumunu ve değerini bilmeden kredi yapısını belirlemez.

Survey kapsamı

Tekne yapısı, sac kalınlığı, korozyon
Makine dairesi, ana makine, jeneratörler
Klas kayıtları ve bekleyen tavsiyeler (outstanding recommendations)
Drydocking ve son özel sörvey tarihleri

DWT bazlı değerleme

Gemiler genellikle DWT (deadweight tonnage) üzerinden, dolar/DWT olarak değerlenir. Değerleme bağımsız sörveyör veya broker tarafından yapılır ve şunları dikkate alır:

Gemi tipi, yaşı, tonajı
Klas ve bayrak durumu
Mevcut pazar (sale & purchase) seviyeleri
Charter geliri potansiyeli

Bu değer, kredinin tavanını ve LTV oranını belirler. Sözlükte DWT tanımına ve MOA tanımına bakabilirsiniz.

Klas, bayrak, sicil ve ipotek tescili

Kapanış (closing), eşzamanlı olarak gerçekleşen bir dizi hukuki işlemdir.

Klas durumu

Geminin tanınmış bir klas kuruluşunda (IACS üyesi: Lloyd's, DNV, ABS, BV vb.) temiz klasta olması beklenir. Bekleyen tavsiyeler finansmanı zorlaştırır.

Bayrak transferi ve sicil

Eski bayrak silinir (deletion certificate)
Yeni bayrak ve sicile tescil yapılır
Finansör tarafından kabul edilen bir bayrak tercih edilir (Marshall Islands, Liberia, Malta vb.)

İpotek tescili

Kapanış anında gemi ipoteği yeni sicile tescil edilir. İpotek, finansörün birinci derece teminatıdır ve bayrak/sicil hukukuna göre düzenlenir.

Tipik finansman yapısı ve teminat

İkinci el gemi finansmanı, klasik gemi finansman yapısını izler.

Teminat paketi

| Teminat | Açıklama | |---|---| | Ship mortgage | Birinci derece gemi ipoteği | | Charter assignment | Charter gelirlerinin bankaya temliki | | Insurance assignment | H&M (gövde-makine) + P&I poliçelerinin temliki | | Earnings account pledge | Gelir hesabı rehni | | Shares pledge | Gemi sahibi SPV hisselerinin rehni |

LTV ve özsermaye

İkinci el gemilerde LTV tipik olarak %50-65 aralığındadır. Yeni gemiye göre daha düşüktür çünkü kalan ekonomik ömür kısadır ve değer düşüşü hızlıdır. Geri kalan tutar armatör özsermayesidir.

İkinci el gemiye özgü riskler

Yaş: İleri yaş, kalan ekonomik ömrü ve LTV'yi düşürür
Durum: Korozyon, makine yorgunluğu, ertelenmiş bakım
Kalan klas siklusu: Yaklaşan özel sörvey (special survey) yüksek CAPEX getirir
Artık değer (residual value): Kredi vadesi sonunda gemi değeri belirsizdir
LTV etkisi: Tüm bu faktörler bankanın vereceği oranı doğrudan baskılar

Yaşlı bir gemide kredi vadesi genellikle geminin kalan ömrüne göre kısaltılır. Vade, gemi yaşı + kredi süresi belirli bir eşiği aşmayacak şekilde yapılandırılır.

Kapanış takvimi ve belirleyiciler

İkinci el alım, yeni inşaya göre hızlıdır.

| Aşama | Tipik süre | |---|---| | MOA müzakeresi + imza | 1-2 hafta | | Survey + değerleme | 1-3 hafta | | Finansman onayı | 3-6 hafta | | Kapanış (delivery + ipotek) | 1 gün (eşzamanlı) |

Takvimi belirleyen faktörler: sörvey bulguları, bayrak transfer hızı, finansman due diligence ve tarafların hazırlık seviyesi. Toplam süreç tipik olarak 4-8 hafta sürer.

Sık sorulan sorular

İkinci el gemide LTV neden daha düşük?

Kalan ekonomik ömür kısa ve değer düşüşü hızlıdır. Banka, artık değer riskini telafi etmek için LTV'yi tipik %50-65 aralığında tutar.

Depozito ne kadardır ve kime ödenir?

Tipik olarak satış bedelinin yaklaşık %10'u. Tarafların seçtiği bağımsız bir escrow hesabına yatırılır, kapanışta bedele mahsup edilir.

Çok eski bir gemi finanse edilebilir mi?

Edilebilir, fakat vade kısalır, LTV düşer ve sörvey daha sıkı olur. Yaklaşan özel sörvey CAPEX'i kredi yapısına dahil edilmelidir.

Bayrak seçimi finansmanı etkiler mi?

Evet. Finansörler ipotek tescili ve icra rejimi tanıdık olan bayrakları tercih eder (Marshall Islands, Liberia, Malta gibi). Bilinmeyen bir bayrak süreci uzatır.

Kapanış ne kadar sürer?

Tipik olarak baştan sona 4-8 hafta. Hızı sörvey bulguları, bayrak transferi ve finansman due diligence belirler.

İlgili konular

Alımınızı konuşmak için: ikinci el gemi değerlemesi, MOA müzakeresi ve finansman yapısını birlikte değerlendirelim. İletişim formundan ulaşın.