Ticari Gemi Finansman Yapısı: Tek Gemi, Filo, Proje Finansmanı
Ticari gemi finansmanı, yat finansmanından ölçek, vade, risk yapısı olarak ayrılır. Tek bir gemi için 50 milyon dolar kredi, filo finansmanında 500 milyon dolar yapılandırma, LNG proje finansmanında 1 milyar dolar+ sendikasyon — her yapı farklı bir mantığa dayanır. Bu rehber gemi finansman yapılarını anlatır.
Bu rehberin kapsamı
- Tek gemi finansmanı vs. filo finansmanı
- Project finance yapısı (LNG, LPG, özel gemiler)
- Charter sözleşmesinin temliki ve önemi
- Sendikasyon (consortium) yapısı
- Avrupa vs. Asya finansman pazarları
Not: Bu sayfa eğitici amaçlıdır. Spesifik LTV, faiz veya komisyon vermiyoruz; her proje + gemi tipi + armatör farklı.
Tek gemi finansmanı
En basit yapı: bir gemi için bir kredi.
Yapısı
- Tek gemi ipoteği
- Tek kredi sözleşmesi
- Tek banka veya küçük sendikasyon
- Vade tipik 7-12 yıl
Kullanım
- Küçük / orta armatör
- Spot pazara açık gemi
- İlk gemi alımı
- Spesifik segment giriş
Avantajlar / dezavantajlar
Avantaj: sade, hızlı kurgu, banka seçimi geniş Dezavantaj: ölçek avantajı yok, refinancing zor
Filo finansmanı
Çoklu gemi için tek kredi yapısı.
Yapısı
- Tüm gemiler aynı sözleşme altında
- Cross-collateralisation — bir gemi diğer kredilerin garantisi
- Filo bazlı covenants
- Filo değerleme yıllık
Kullanım
- Profesyonel armatör (5+ gemi)
- Çoklu segment portföy
- Konsolidasyon / refinansman
Avantajlar
- Ölçek avantajı (daha düşük marj)
- Esneklik (gemi değiştirme, ekleme, çıkarma)
- Yıllık değerleme + ek drawdown imkânı
- Tek bankaya kapsamlı raporlama
Dezavantajlar
- Birinin sorunu hepsini etkiler (cross-default)
- Sözleşme karmaşık
- Müzakere uzun
Project finance
LNG / LPG / özel gemiler için kullanılan kapsamlı yapı.
Özellikleri
- Geminin kendisi projeye özel yapılır
- Uzun vadeli (10-25 yıl) off-take sözleşmesi
- Sermaye yapısı: %20-30 equity, %70-80 borç
- Çoklu banka sendikasyonu standart
- Vade 15-20 yıl
Yapı kompleksitesi
- SPV (Special Purpose Vehicle) — proje şirketi
- Birden fazla teminat layer (gemi + sözleşme + insurance + escrow)
- Detaylı performance + financial covenants
- Inter-creditor agreement
Tipik oyuncular
- Sponsor (proje sahibi)
- Charterer (Off-taker, örn. Shell, BP)
- Bankalar (Avrupa export bankaları, Asya devlet bankaları)
- ECA (Export Credit Agency) — devlet destekli garantörler
Charter sözleşmesinin temliki
Tüm ticari gemi finansmanında ortak yapı: charter sözleşmesi bankaya temlik edilir.
- Charterer ödemeleri doğrudan bankanın hesabına yapar
- Banka taksiti keser, kalanı armatöre transfer eder
- Charterer'ın armatöre direkt ödeme olasılığı yok
- Banka için en güçlü güvence
Bu yapı:
- Cash flow kontrol
- Armatör likidite riskine karşı bağışıklık
- Refinansman / restructuring çok daha kolay
Sendikasyon (consortium) yapısı
Büyük kredilerde tek banka almaz — birden fazla banka birlikte verir:
- Lead arranger: süreç yöneticisi, koordinatör (örn. HSBC, BNP Paribas)
- Co-arrangers: sözleşme detaylarına dahil
- Participants: sadece pay almak isteyenler
- Agent bank: operasyon koordinatörü (drawdown, raporlama)
Sendikasyon avantajı
- Tek bankanın risk limitini aşmak
- Çoklu banka uzmanlığı
- Refinansman dağılımı
Dezavantaj
- Koordinasyon yavaş
- Anlaşmazlık halinde karmaşık karar süreci
Avrupa vs. Asya finansman pazarları
Avrupa bankaları
Tipik oyuncular: HSBC, BNP Paribas, Citi, ING, Société Générale, KfW IPEX, DnB, Nordea
- Klasik kurumsal finansman yapısı
- ECA destek yapıları güçlü (KfW, Coface)
- Sustainability + IMO uyumuna yüksek duyarlılık
Asya bankaları
Tipik oyuncular: Mizuho, MUFG, SMBC, Bank of China, ICBC, Standard Chartered, DBS
- Daha agresif fiyatlama (rekabet)
- Asya tersaneleri ile entegre
- Çin Exim, Korea Exim devlet desteği yaygın
Trend
Son 10 yılda Avrupa bankalarının payı azaldı, Asya yükseldi (regülasyon + risk iştahı farkı). Modern finansman karışık (Avrupa + Asya sendikasyonu) yaygın.
Finansman tarafından risk değerlendirmesi
Banka değerlendirme noktaları:
- Armatör kredi notu — geçmiş performans, finansal güç
- Charter sözleşmesi — charterer kredi notu, süre, fiyat
- Gemi spec + yaş — eski gemiler için scrappage riski
- Pazar siklusu — alım anı (pik vs. dip)
- IMO uyum — çevre düzenlemelerine uyum
- Bayrak + sicil — finansör için tanıdıklık
Tipik tuzaklar
- Tek banka ile çalışıp ölçek kaybetme — büyük armatör sendikasyon avantajı
- Charter sözleşmesi temliksiz finansman — güvence zayıf
- Pazar pikinde alım + dipte refinansman ihtiyacı — kötü zamanlama
- IMO uyumsuz gemi — finansör reddi veya scrappage riski
- Filo finansmanında cross-default ihmali — bir gemi sorunu hepsini sallar
Sık sorulan sorular
Tek gemi finansmanında ne kadar equity gerek?
Tipik %30-50 equity. Charter sözleşmesi güçlü olursa %30; spot pazar gemisi %50+.
Filo finansmanı tek gemiden ucuz mu?
Tipik olarak evet — ölçek avantajı marjı düşürür. Ama yapı karmaşıklığı + müzakere maliyeti ek yük.
Project finance her gemi için yapılabilir mi?
Hayır — uzun vadeli off-take sözleşmesi gereken yapılarda mantıklı (LNG, LPG, özel). Spot pazar gemisi için aşırı complex.
Türk armatör Avrupa bankasından finansman alabilir mi?
Alabilir — şartlar var: armatör kredi notu, mevcut Avrupa banka ilişkisi, charter sözleşmesi kalitesi, gemi spec. Profesyonel armatörler için yaygın bir model.
Sendikasyon süreci ne kadar sürer?
Tipik 3-6 ay (büyük krediler için). Hazırlık + kredi memorandum + bank pitching + sözleşme + closing. Tek banka kredisi 1-2 ay daha kısa.
İlgili konular
- Ticari Gemi Finansmanı — pillar
- Ticari gemi tipleri
- Charter sözleşmesi tipleri
- Yat ipoteği (benzer mantık)
Projenizi konuşmak için: ticari gemi finansman yapısı, banka seçimi ve sözleşme tasarımını birlikte değerlendirelim. İletişim formundan ulaşın.
