İnşa Dilim Finansmanı: Yapı, Drawdown, Risk Yönetimi
Bir newbuild projesinde finansman, alımdaki gibi tek seferde verilmez. İnşa süreci boyunca dilim dilim (milestone bazlı) drawdown yapılır. Bu yapı bankalar için risk yönetimi, owner için cash flow optimizasyonu sağlar. Bu rehber inşa dilim finansmanını anlatır.
Bu rehberin kapsamı
- Newbuild finansmanın temel mantığı
- Dilim ödemeleri ile drawdown'un ilişkisi
- Refund guarantee'nin finansman tarafından rolü
- Sahibin equity vs. borç yapısı
- Teslim sonrası dönüşüm (term loan'a geçiş)
Not: Bu sayfa eğitici amaçlıdır. Spesifik faiz, komisyon veya tipik dilim oranı vermiyoruz — her proje, banka ve yard kombinasyonu farklı.
Newbuild finansmanın temel mantığı
İkinci el alımda klasik kredi: closing günü tek seferde para verilir, ipotek tesis edilir, drawdown tek.
Newbuild'de farklı: tekne henüz mevcut değil. Yapım sürecinde:
- İpotek tesis edilemez (kollateral henüz yok)
- Sahip dilim dilim ödeme yapıyor
- Banka her dilim için drawdown veriyor
- Her drawdown sonrası bankanın güvencesi: refund guarantee (yard'ın bankası verir)
Teslim sonrası tekne mevcut hale gelir → ipotek tesis edilir → klasik term loan yapısına geçer.
Dilim ödemeleri + drawdown şeması
Tipik yapı (örnek):
| Aşama | Dilim ödeme | Drawdown kaynağı | Banka güvencesi | |---|---|---|---| | Sözleşme imzası | %10-20 | Owner equity (genelde) | - | | Steel cutting | %10-20 | Banka drawdown #1 | Refund guarantee | | Keel laying | %10-20 | Banka drawdown #2 | Refund guarantee | | Launching | %10-20 | Banka drawdown #3 | Refund guarantee | | Teslim | %20-40 | Banka drawdown #4 + final | İpotek tesisi |
Owner genelde ilk dilimi öz sermayeden öder (banka risk almaz, yard riski owner'da). Sonraki dilimler kredi yapısından çekilir.
Refund guarantee'nin finansman tarafından rolü
Refund guarantee tek başına owner'ı koruyan bir araç değildir — finansman tarafında da kritik:
- Banka her drawdown öncesi refund guarantee'nin kendisine temlik edildiğini ister
- Tersane iflas ederse → banka refund'a başvurur (ödenen drawdown geri alınır)
- Bu yapı bankayı yard kredi riski'nden korur
Detay için: Refund guarantee
Owner equity vs. borç yapısı
Newbuild finansmanında tipik LTV (Loan-to-Value):
- Yat newbuild: %50-65 borç, gerisi owner equity
- Ticari gemi newbuild: %60-75 borç (charter sözleşmesi varsa daha yüksek)
- Süperyat: değişken, sahibin profili belirler
Equity-first model: owner ilk dilimleri öz sermayeden öder, sonra banka kredi devreye girer. Bu, bankanın "owner ciddi" sinyalini görmesini sağlar.
İnşa kredisi yapısının özellikleri
1. Faiz yapısı
- İnşa süresince genelde PIK (payment-in-kind) — faiz ödenmez, anaparaya eklenir
- Veya interest-only — faiz aylık ödenir, anapara teslim sonrası
- Teslim sonrası klasik amortizasyon başlar
2. Vade
- İnşa süresi + teslim sonrası operasyon süresi
- Tipik toplam vade: 7-15 yıl
- İnşa süresi 1-3 yıl + sonrası 5-12 yıl term loan
3. Komisyon yapısı
- Commitment fee (drawdown öncesi)
- Arrangement fee (sözleşme öncesi)
- Drawdown fee (her drawdown'da)
4. Covenants
- Owner net worth covenants
- Yard performans covenants
- Class society sürekliliği
Teslim sonrası dönüşüm (conversion)
Teslimde finansman yapısı dönüşür:
- Son drawdown yapılır (genelde toplam borçun büyük dilimi)
- İpotek tesis edilir (artık tekne mevcut)
- Refund guarantee kapanır (artık kollateral tekne ipoteği)
- Term loan yapısı aktive edilir (aylık taksit, vade tarihi belirlenir)
- Sigorta poliçesi loss payee bankaya tanımlanır
Bu dönüşüm tek bir günde gerçekleşir (closing day). Hazırlık öncesinden başlar.
Tipik finansman koordinasyon adımları
- Pre-contract: banka ön onay (indicative offer) alınır
- Sözleşme imzası: finansman strüktürü paralel finalize edilir
- Birinci drawdown: steel cutting + tersaneden ilerleme raporu
- Ara drawdown'lar: her milestone'da OR raporu + class society + refund guarantee güncellenir
- Pre-delivery: sea trial sonrası teslim için hazırlık
- Delivery: son drawdown + ipotek + dönüşüm
Tipik tuzaklar
- Refund guarantee'siz drawdown — yard riski tam owner'a + bankaya
- Yetersiz owner equity — bankalar reddeder
- Yard kredi notu kötü — refund guarantee veren banka bulmak zor
- Variation orders'ın finansmanda yer almaması — sürpriz finansman ihtiyacı
- Currency mismatch — yard € fatura ederken kredi $ olursa kur riski
Sık sorulan sorular
Newbuild kredisi alım kredisine göre daha pahalı mı?
Tipik olarak biraz daha yüksek. Sebep: inşa süresince teminat (ipotek) yok, sadece refund guarantee var. Banka ek risk almak için ek getiri ister.
Yard'ın seçimi finansmanı etkiler mi?
Direkt. Banka yard'ın kredi notu, geçmiş teslim sicili, refund guarantee veren bankası gibi noktaları değerlendirir. Kurumsal yard + güçlü refund veren banka → finansman kolaylaşır.
Sözleşme imzasından önce finansman onayı alabilir miyim?
Indicative offer alabilirsiniz. Kesin onay genelde sözleşme imzası sonrası, çünkü kesin kredi yapısı sözleşme şartlarına bağlı (dilim oranları, teslim tarihi, refund guarantee).
Owner equity %30'dan az ise finansman alınır mı?
Zor. Tipik banka talebi minimum %30-40 equity. Üstünde charter sözleşmesi (yatın teslim sonrası gelir göstermesi) varsa equity daha düşük olabilir.
Teslim sonrası term loan vadesini ben mi seçerim?
Müzakere konusudur. Banka tipik aralık önerir (5-12 yıl), owner'ın cash flow planına göre netleşir. Süperyat tarafında genelde 7-10 yıl.
İlgili konular
Projenizi konuşmak için: newbuild finansman yapısı, dilim drawdown şeması ve teslim sonrası dönüşümü birlikte planlayalım. İletişim formundan ulaşın.
